Dec 6, 2011

Багавітава Песьня, адзінаццаты ўзыход

Адзінаццаты ўзыход

Ардж́уна прамовіў:
Якім словам навышнюю тайну, прасамасьцю знаную мовіў
ты да мяне дзеля ласкі, тым зман мой разьвеяны гэты. |1|
Бо мной узбыцьцё і зьнікненьне бытаў пачута прасьцяжна,
з тваіх вуснаў, лотацевокі, і вечная самавялікасьць. |2|
Так, як сябе апавёў ты, я хачу, навышні ўладару,
тваю ўладарную яву, убачыць, Духу навышні! |3|
Калі лічыш ты гэта магчымым убачыць мне, гаспадару,
дазволь тады мне пабачыць сябе вечнага, пане яднаньня! |4|

Сьвяты Багавіт прамовіў:
Бач, Па̄ртха, маіх выяваў сотні і тысячы розных,
дзівосных і рознакветных, размаітых, рознавыразных. |5|
Бач А̄дітйаў, Васу і Рудраў, Аш́вінаў, Марутаў таксама,
мнагалікіх, раней невіда́ных, чароўных, нашчадак Бгараты. |6|
Тут увесь сьвет аднасталым бач сёньня рушна-нярушны,
у целе маім, пане сьненьня, і ўсё, што ты бачыць жадаеш. |7|
Але мяне гэтым зрокам ты сваім убачыць ня можаш,
я даю табе боскага зроку, бач маю ўладарную сілу. |8|

Саньджайа прамовіў:
Тады так мовіўшы, княжа, Залаты, вялікі пан йоґі,
бачыць дазволіў Па̄ртху ўладарную вышнюю яву |9|
з мноствам вачэй і твараў, мноствам дзіўных пазораў,
мноствам дзіўных украсаў, дзіўных узьнятых зброяў, |10|
з мноствам дзіўных адзежаў, вянкоў, дабрапахаў дзіўных,
уседзівоснага бога, што бясконцы і ўсюдытвары. |11|
Каб у небе тысячы сонцаў адразу ўзыход адбыўся,
сьвятло тое было б падобна да таго самадужага зьзяньня. |12|
Там увесь сьвет аднасталым і распадзеленым множна
тады ў целе бога багоў убачыў Па̄н̣д̣у нашчадак. |13|
Тады скарбазваёўца ў зьдзіве, з валасамі станьгом, прамовіў,
прад богам схіліўшы голаў, малітоўна склаўшы далоні: |14|

Ардж́уна прамовіў:
Бачу багоў у тваім, божа, целе,

ўсіх чыста і лікі духаў найрозных,
Брагмана пана на лотаць-пасадзе,
рушаў усіх, і зьмеяў дзівосных. |15|
З мноствам вачэй, рук, чэраваў, твараў
я бачу цябе ўсюль бясконцага явай,
ні канца, ні сярэдзіны, ані пачатку
ня бачу твайго, усеўладару, ўсеява! |16|
З кружалом у руцэ, з булавой, у кароне,
як безьліч сьвятла, паўсюднага зьзяньнем,
цябе, адусюль цяжкагледнага, бачу,
зьзяньнем бы полымя й сонца, нязьмерны. |17|
Ты - навышняя цэль незьнікомая веды,
ты - ўсяго гэтага вынік навышні,
ты - вечнае дгармы нязьменны ахоўнік,
ты Духам адвечным мной уважаны. |18|
Цябе без пачатку, сярэдзіны, краю,
бясконцым магой, сонца-месяца-вокім,
бачу з ротам агнёвым жэрцы аброкаў,
што зьзяньнем сваім прапаляе ўсе гэта. |19|
Бо гэты прастор між зямлёю і небам
табой адным поўны, і ўсе бакі сьвету,
убачыўшы зьдзіўны яры твой вобраз,
трапеча трысьвет увесь, самавялікі. |20|
У цябе тыя лікі багоў уваходзяць,
малітоўна гукаюць іншыя ў страху,
зьвершнікаў лікі і рушаў вялікіх
цябе праслаўляюць мноствам уславаў. |21|
Рудры, А̄дітйі, Васу і Са̄дгйі
ўсе, і Аш́віны, Маруты і продкі,
лікі ґандгарваў, йакшаў і чортаў
цябе спазіраюць, поўныя зьдзіву. |22|
Тваю яву вялікую ўбачыўшы з мноствам
твараў, вачэй, ног, рук, дужарукі,
сьцёгнаў і чарэваў, пашчаў раскрытых,
сусьветы дрыжаць, і я гэтаксама. |23|
Небасяжнага, зьзярнага мноствамі кветаў,
з ашчэрамі пашчаў, агнямі вачніцаў,
як бачу цябе, ўсім сабой скалынуты,
ня маю спакою й трываньня, Навышні. |24|
З ашэрам клыкоў твае ўбачыўшы твары,
што зьзяюць як полымя часу, ня знаю
прасторы, ня маю апірышча, літуй,
пане багоў, сяліба сусьвету! |25|
І гэтыя ўсе сыны Дгр̣тара̄шт̣ры
разам са зборам зямлі абаронцаў,
Бгі̄шма і Дрон̣а, сын возьніка гэты,
разам з найлепшымі з нашых ваякаў, |26|
імкліва ў ашчэры клыкоў уваходзяць
ротаў тваіх, наляканыя духам,
зь іх некаторых, між зуб’яў павіслых
відныя часткі галоваў драблёных. |27|
Як безьлічы рэкаў водныя плыні
у рот акіяна зьбягаюць імкліва,
так у твае палымяныя пашчы
волаты сьвету людзей уваходзяць. |28|
Як матылькі ў вагонь запалёны
на згубу лятуць, паскараючы хуткасьць,
так дзеля згубы людзі ўваходзяць
у пашчы твае, паскараючы хуткасьць. |29|
Глынаючы цалкам людзей усіх гэтых,
аблізваеш зноў палымяныя вусны,
напоўніўшы зьзяньнямі сьвет увесь цэлы,
сьветлы твае прапаляюць, Навышні! |30|
Хто ты, скажы мне, пан лютаяўны,
лепшы з багоў, паклон табе, літуй,
панам адвечным хачу цябе вызнаць,
не празнаю́ бо твайго я пачатку. |31|

Сьвяты Багавіт прамовіў:
Я час, насьпелы на згубу сусьветаў,

жніва людзей я тут пачынаю,
цябе акрамя больш ня будзе нікога
з вояў, сталых у супраць-войсках. |32|
Таму паўстань, дасягні праславы,
ворагаў змогшы, валодай дзяржавай,
загадзя мной яны ўжо забіты,
будзь адно сродкам маім, леварукі. |33|
Дрону, і Бгі̄шму, і Дж́айадратху,
і Карн̣у, і іншых волатаў-вояў,
мною забітых, разі, не вагайся,
змагайся, і ворагаў зможаш у бітве. |34|

Саньдж́айа прамовіў:
Тое слова пачуўшы Кеш́і-забойцы,

Каранавіт у трымценьні малебным,
пакланіўшыся зноў, гэтак мовіў Кр̣шн̣у,
з запінам, у старху, поўны пашаны: |35|

Ардж́уна прамовіў:
Тваю славу дастойна, пане чуваньня,

сьвяткуе сусьвет, у цябе закаханы,
чорты паўсюль разьбягаюцца ў страху,
і ўсе пакланяюцца зьвершнікаў лікі. |36|
Як не пакланяцца табе, самадужы,
вялікшы за брагмана ты, першатворца,
бясконцы, пан бостваў, сяліба сьвету,
нязьнікны, ад існа-няіснага вышні. |37|
Ты першабоства, Духу адвечны,
ты ўсяго гэтага вынік навышні,
ты веднае, веднік, табою, дом вышні,
прасьцягнута ўсё, бясконца-выяўны. |38|
Ты Ва̄йу і Йама, Агонь і Варун̣а,
Месяц і Продак, вялікі Прапрадзед,
паклон зноў і зноў табе тысячалікі,
і болей, і зноў паклон і праслава. |39|
З твару паклон табе і са сьпі́ны,
паклон адусюль, бо ўсё ты напраўду,
мужна-бясконцы, нязьмерна-вычынны,
ты ўсё прасягаеш, адгэтага ўсё ты. |40|
Лічачы сябрам, што груба я мовіў:
“Гэй, Кр̣шн̣а, Йа̄дава, сябру, таварыш”,
гэтую веліч тваю не пазнаўшы,
або ад няўвагі або ад любові, |41|
што не ўшанаваў цябе дзеля жарту,
гуляючы, седзячы, лежачы, еўшы,
адзін ці пры іншых, цябе, Непарушны,
прашу дараваць тое мне, невымерны. |42|
Ты рушна-нярушнага бацька сусьвету,
шаноўны настаўнік ягоны вялебны,
няма табе роўнага, скуль велічэйшы
у цэлым трысьвеце, магой беспадобны? |43|
Таму ў паклоне прасьцёршы цела,
малю цябе літаваць, слаўны ўладару,
як бацька сына, як любага любы,
як сябра сябру прабач мяне, божа. |44|
Я шчасны раней невіданае бачыць,
але скалынуты страхам мой мысел,
божа, яві мне, ранейшую яву,
літуй, пане багоў, сяліба сьвету. |45|
З кружалом у руцэ, з булавой, у кароне
я бачыць жадаю цябе гэтаксама,
тою выяваю чатырохрукай,
тысячарукі, станься, ўсеяўны. |46|

Сьвяты Багавіт прамовіў:
Мной самасілай, Ардж́уна, шчыра

табе паказана навышняя ява
уся, сьветавітай, выточнай, бясконцай,
раней да цябе не віданая іншым. |47|
Ні ведай, аброкам, вучэньнем ці дарам,
ні чынам, ні нават лютаю жарбай,
не магу быць я ўбачаны ў гэтай выяве
іншым у сьвеце людзей, волат Куру. |48|
Хай ні замяшаньня ў цябе, ні трывогі,
маю ўбачыўшы ярую яву, ня будзе,
пакінуўшы страх і з радасным мыслам
зноў маю зер ранейшую яву. |49|

Саньдж́айа прамовіў:
Так Ардж́уну мовіўшы, сын Васудэвы

зноў паказаў сваю ўласную яву,
яго страх супакоіў самавялікі,
стаўшыся зноў месяцова-цялёсым. |50|

Ардж́уна прамовіў:
Тваю чалавечую яву, месяцовую, люду ўзрушэньне,
убачыўшы, зноў у сабе я, ў чуваньні, ва ўласнай пратворы. |51|

Сьвяты Багавіт прамовіў:
Цяжкаўгледную гэтую яву маю, што ты зараз убачыў,
заўсёды нават багі палаюць жаданьнем убачыць. |52|
Ані ведамі я, ані жарбай, ні дарамі, ні абраканьнем
не магу быць убачаны гэтак, як ты мяне зараз убачыў. |53|
Адным недаіншым бажаньнем бачыць такім мяне можна,
Ардж́уна, тоесна знаць, і ўвайсьці ў мяне, ворагаў пекла. |54|
Чын мне, вышняй цэлі, аддаўшы, мой божнік, пакінуўшы зьвязак,
які неварожы ўсім бытам, да мяне, сыне Па̄н̣д̣у, прыходзіць. |55|

ОМ ТАТ САТ
такі ў сьвятарных Багавітавых Песьнях, сьвятых упанішадах, брагма-ведзі, йоґа-наставе, сумове сьвятога Кр̣шн̣ы і Ардж́уны адзінаццаты ўзыход на імя "Йоґа бачаньня ўсевыявы".

Пераклаў з санскрыту Міхась Баярын.