Aug 28, 2011

Бгаґавад-Ґі̄та̄, сёмы ўзыход, паслоўны пераклад

atha saptamo'dhyāyaḥ
Сёмы ўзыход

śrībhagavān uvāca
mayy āsaktamanāḥ pārtha yogaṃ yuñjan madāśrayaḥ
asaṃśayaṃ samagraṃ māṃ yathā jñāsyasi tac chṛṇu 7.1

śrī- Сьвяты bhagavān - Багавіт uvāca - прамовіў:
7.1 manāḥ - Мыслам mayi - да мяне ā-sakta- давязаны, pārtha - о сыне Пр̣тхі (Ардж́уна), yuñjan - яднаючы yogaṃ - йоґу, mad- да мяне ā-śrayaḥ - дапаўшы, yathā - як a-saṃśayaṃ - несумнеўна māṃ - мяне sam-agraṃ - цалкам jñāsyasi - ты спазнаеш, tat - тое śṛṇu - слухай.

jñānaṃ te'haṃ savijñānam idaṃ vakṣyāmy aśeṣataḥ
yaj jñātvā neha bhūyo'nyaj jñātavyam avaśiṣyate 7.2

7.2 idaṃ - Гэтае jñānaṃ - знаньне sa-vijñānam - разам з вызнаньнем ahaṃ - я te - табе vakṣyāmi - скажу a-śeṣataḥ - без астачы, jñātvā - спазнаўшы yat - якое bhūyaḥ - больш iha - тут anyat - іншага jñātavyam - знаўнага na - не ava śiṣyate - застаецца.

manuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaścid yatati siddhaye
yatatām api siddhānāṃ kaścin māṃ vetti tattvataḥ 7.3

7.3 sahasreṣu - Сярод тысяч manuṣyāṇāṃ - людзей kaḥ cid - нехта yatati - намагаецца siddhaye - дзеля зьвяршэньня, yatatām - з намагарных api - і siddhānāṃ - зьвершных kaḥ cit - нехта māṃ - мяне tattvataḥ - водле тоества, тоесна vetti - ведае.

bhūmir āpo'nalo vāyuḥ khaṃ mano buddhir eva ca
ahaṃkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtir aṣṭadhā 7.4

7.4 bhūmiḥ - Зямля, āpaḥ - вада, analaḥ - агонь, vāyuḥ - вецер, khaṃ - прастора, manaḥ - мысел, eva ca - а таксама buddhiḥ - розум, ahaṃ-kāraḥ - язьня, я-слова: iti - так aṣṭa-dhā - на восем частак bhinnā - разьбітая iyaṃ - гэтая me - мая pra-kṛtiḥ - пратвора.

apareyam itas tvanyāṃ prakṛtiṃ viddhi me parām
jīvabhūtāṃ mahābāho yayedaṃ dhāryate jagat 7.5

7.5 tu - Але iyam - гэта a-parā - нявышняя, itaḥ - ад яе anyāṃ - іншую, parām - вышнюю viddhi - ўведай me - маю pra-kṛtiṃ - пратвору, jīva-bhūtāṃ - жыва-бытную, mahā-bāho - дужарукі, yayā - якой idaṃ - гэты dhāryate - трымаецца jagat - сьвет.

etadyonīni bhūtāni sarvāṇīty upadhāraya
ahaṃ kṛtsnasya jagataḥ prabhavaḥ pralayas tathā 7.6

7.6 etad- Яна yonīni - лоні sarvāṇi - усіх bhūtāni - бытаў: iti - так upa dhāraya - спасьцігні, ahaṃ - я kṛtsnasya - ўсяго jagataḥ - сьвету pra-bhavaḥ - выток pra-layaḥ - і росчын tathā - таксама.

mattaḥ parataraṃ nānyat kiṃcid asti dhanaṃjaya
mayi sarvam idaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇā iva 7.7

7.7 mattaḥ - Ад мяне na kiṃ cid - нічога anyat - іншага parataraṃ - вышэйшага asti - не існуе, dhanaṃ-jaya - о Скарба-зваёўца (Ардж́уна), mayi - на мяне pra-utaṃ - наніза́на sarvam - ўсё idaṃ - гэта, iva - нібы maṇi- перлінаў gaṇāḥ - мноствы sūtre - на нітку.

raso'ham apsu kaunteya prabhāsmi śaśisūryayoḥ
praṇavaḥ sarvavedeṣu śabdaḥ khe pauruṣaṃ nṛṣu 7.8

7.8 aham - Я rasaḥ - смак apsu - у вадзе, kaunteya - о сыне Кунті̄, asmi - я есьмі pra-bhā - сьвятло śaśi- ў месяцы sūryayoḥ - й сонцы, pra-ṇavaḥ - узнова, склад ОМ sarva- ўва ўсіх vedeṣu - ведах, śabdaḥ - гук, слова khe - у прасторы, pauruṣaṃ - людзкасьць nṛṣu - у людзях,

puṇyo gandhaḥ pṛthivyāṃ ca tejaścāsmi vibhāvasau
jīvanaṃ sarvabhūteṣu tapaścāsmi tapasviṣu 7.9

7.9 ca - і puṇyaḥ - добры gandhaḥ - пах pṛthivyāṃ - у зямлі, ca - і asmi - я есьмі tejaḥ - зьзяньне, яскрасьць vibhā-vasau- ў сьвятла-адзетым, агні, зьнічы, jīvanaṃ - жыцьцё sarva- ўва ўсіх bhūteṣu - бытах, ca - і asmi - я есьмі tapasviṣu - ў жарбітах tapaḥ - жар.

bījaṃ māṃ sarvabhūtānāṃ viddhi pārtha sanātanam
buddhir buddhimatām asmi tejas tejasvinām aham 7.10

7.10 māṃ - Мяне viddhi - ведай sanātanam - вечным bījaṃ - семем sarva- усіх bhūtānāṃ - бытаў, pārtha - о сыне Пр̣тхі, asmi - я есьмі buddhiḥ - розум buddhimatām - разумных, aham - я tejasvinām - велічных, яскравітых tejas - веліч, яскрасьць.

balaṃ balavatāṃ cāhaṃ kāmarāgavivarjitam
dharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha 7.11

7.11 ca - І ahaṃ - я balaṃ - магута balavatāṃ - магутных, vi-varjitam - пазбытая kāma- пажады rāga- і жарсьці, asmi - я есьмі a-viruddhaḥ - непярэчнае dharma- дгарме kāmaḥ - жаданьне bhūteṣu - ў бытах, bharata-ṛṣabha о бык-нашчадак Бгараты (Ардж́уна).

ye caiva sāttvikā bhāvā rājasās tāmasāśca ye
matta eveti tān viddhi na tv ahaṃ teṣu te mayi 7.12

7.12 ca - І ye - якія 
eva - напраўду sāttvikāḥ - іставыя bhāvāḥ - быцьці, ca - і ye - якія rājasāḥ - палкія, tāmasāḥ - і цьмяныя, mattaḥ - ад мяне (яны) eva - толькі iti - так tān - іх viddhi - ведай, tu - але ahaṃ - я na - ня teṣu - ў іх, te - яны mayi - ўва мне.

tribhir guṇamayair bhāvair ebhiḥ sarvam idaṃ jagat
mohitaṃ nābhijānāti mām ebhyaḥ param avyayam 7.13

7.13 tribhiḥ - Трыма ebhiḥ - гэтымі guṇamayaiḥ - сілавітымі, кметнымі, праяўнымі bhāvaiḥ - быцьцямі sarvam - ўвесь idaṃ - гэты jagat - сьвет mohitaṃ - змануты na abhi jānāti - не пазнае mām - мяне, param - вышэйшага ebhyaḥ - ад іх, a-vyayam - нязьменнага.

daivī hy eṣā guṇamayī mama māyā duratyayā
mām eva ye prapadyante māyām etāṃ taranti te 7.14

7.14 hi - Бо daivī - дзівосная, боская eṣā - тая māyā - мага́ mama - мая guṇamayī - сілавітая, якая ўтвараецца сіламі, складаецца зь сілаў, кметаў, праяваў, якасьцяў, dur-atyayā - цяжкаадольная, eva - толькі ye - якія mām - да мяне pra padyante - дападаюць, te - тыя taranti - перасягаюць etāṃ - гэтую māyām - магу́.

na māṃ duṣkṛtino mūḍhāḥ prapadyante narādhamāḥ
māyayāpahṛtajñānā āsuraṃ bhāvam āśritāḥ 7.15

7.15 māṃ - Да мяне duṣ-kṛtinaḥ - злачынныя mūḍhāḥ - дурні, nara- людзі adhamāḥ - подлыя na - не pra padyante - дападаюць, māyayā - магой apa-hṛta- пазбытыя jñānāḥ - знаньня, āsuraṃ - чортаў bhāvam - быцьцё ā-śritāḥ - абраўшы.

caturvidhā bhajante māṃ janāḥ sukṛtinorjuna
ārto jijñāsur arthārthī jñānī ca bharatarṣabha 7.16

7.16 catur-vidhāḥ - Чатырохстайныя, чатыры адмены janāḥ - людзей bhajante - бажаюць, шануюць māṃ - мяне su-kṛtinaḥ - дабрачынных, arjuna - о Ардж́уна: ārttaḥ - пакутны, jijñāsuḥ - які жадае знаць, прагны знаньня, arthārthī - прагны цэлі, багацьця jñānī ca - і знаўца, bharata-ṛṣabha - о бык-нашчадак Бгараты (Ардж́уна).

teṣāṃ jñānī nityayukta ekabhaktir viśiṣyate
priyo hi jñāninotyartham ahaṃ sa ca mama priyaḥ 7.17

7.17 teṣāṃ - Зь іх jñānī - знаўца, nitya- неадымна, заўжды yuktaḥ - едны, eka- адно bhaktir - бажаньне ў якога, аднабожны, viśiṣyate - пераўзыходзіць; hi - бо priyaḥ - лю́бы ati-artham - найбольш ahaṃ - я jñāninaḥ - знаўцу, saḥ ca - і ён гэтаксама mama - мне priyaḥ - лю́бы.

udārāḥ sarva evaite jñānī tv ātmaiva me matam
āsthitaḥ sa hi yuktātmā mām evānuttamāṃ gatim 7.18

7.18 sarve - Усе ete - яны eva - udārāḥ - ўзвышаны, tu - але jñānī - знаўца ātmā - я сам eva - напраўду me - на маю matam - думку, sa hi - бо saḥ - ён yukta-ātmā - самаадзіны eva - толькі mām - мяне ā-sthitaḥ - абірае, прымае an-uttamāṃ - неперавышным gatim - сьцегам, цэльлю.

bahūnāṃ janmanām ante jñānavān māṃ prapadyate
vāsudevaḥ sarvam iti sa mahātmā sudurlabhaḥ 7.19

7.19 ante - У выніку bahūnāṃ - многіх janmanām - народзінаў māṃ - да мяне pra padyate - дападае jñānavān - знаўца: vāsudevaḥ - "Ва̄судэва (сын Васудэвы, Кр̣шн̣а) sarvam - ўсё" iti - так (думае) saḥ - той su-dur-labhaḥ - найрэдкі, найцяжка-знаходны mahā-ātmā - самавялікі.

kāmais tais tair hṛtajñānāḥ prapadyante'nyadevatāḥ
taṃ taṃ niyamam āsthāya prakṛtyā niyatāḥ svayā 7.20

7.20 taiḥ taiḥ - Рознымі, тымі ці іншымі kāmaiḥ - пажадамі hṛta--пазбытыя jñānāḥ - знаньня pra padyante - дападаюць anya- да іншых devatāḥ - багоў, āsthāya - ісьцячы taṃ taṃ - тую ці іншую, розную ni-yamam - ўмову, правіла, зарок ni-yatāḥ абумоўныя, змушаныя svayā - сваёй pra-kṛtyā - пратворай.

yo yo yāṃ yāṃ tanuṃ bhaktaḥ śraddhayārcitum icchati
tasya tasyācalāṃ śraddhāṃ tām eva vidadhāmy aham 7.21

7.21 yaḥ yaḥ - Які бы bhaktaḥ - божнік yāṃ yāṃ - якое бы tanuṃ - цела, вобраз icchati - жадае arcitum - пачытаць, ушаноўваць śraddhayā - верай, tasya tasya - усякага таго tām - той eva - жа, адпаведнай a-calāṃ - непахіснай śraddhāṃ - верай aham - я vi dadhāmi - надзяляю.

sa tayā śraddhayā yuktas tasyārādhanam īhate
labhate ca tataḥ kāmān mayaiva vihitān hi tān 7.22

7.22 tayā - Той śraddhayā - верай yuktaḥ - зьяднаны saḥ - ён īhate - імкне, стараецца tasya - да яго ā-rādhanam - ўлагоды, ўшанаваньня, labhate ca - і атрымлівае tataḥ - ад яго kāmāt - у адказ на жаданьне hitān - здаволі, даброці eva - напраўду vi-hitān - прызначаныя mayā - мной.

antavat tu phalaṃ teṣāṃ tad bhavaty alpamedhasām
devān devayajo yānti madbhaktā yānti mām api 7.23

7.23 tu - Але antavat - канцавіты bhavati - бывае phalaṃ - плён tad - той teṣāṃ - тых alpa-medhasām - малакемных: devān - да багоў yānti - ідуць, deva-yajaḥ - якія абракаюць багом, api - і mām - да мяне yānti - ідуць mad-bhaktāḥ - мае божнікі.

avyaktaṃ vyaktim āpannaṃ manyante mām abuddhayaḥ
paraṃ bhāvam ajānanto mamāvyayam anuttamam 7.24

7.24 a-vyaktaṃ - Нявыяўным, ā-pannaṃ - што ўпаў vi-aktim - у выяву, mām - мяне a-buddhayaḥ - неразумныя manyante - лічаць, a-jānantaḥ - ня знаючы bhāvam - быцьцё mama - маё paraṃ - вышняе, a-vyayam - нязьменнае, an-uttamam - неперавышнае.

nāhaṃ prakāśaḥ sarvasya yogamāyāsamāvṛtaḥ
mūḍhoyaṃ nābhijānāti loko mām ajam avyayam 7.25

7.25 ahaṃ - Я na - не sarvasya - для ўсіх pra-kāśaḥ - відочны, yoga-māyā - йоґа-магой sam-ā-vṛtaḥ - сукрыты, ayaṃ - гэты mūḍhaḥ - змануты lokaḥ - сьвет na abhi jānāti - не пазнае mām - мяне, a-jam - няроджанага, a-vyayam - нязьменнага.

vedāhaṃ samatītāni vartamānāni cārjuna
bhaviṣyāṇi ca bhūtāni māṃ tu veda na kaścana 7.26

7.26 ahaṃ - Я veda - ведаю sam-ati-itāni - мінулых vartamānāni ca - і бытных цяпер, arjuna - о Ардж́уна, bhaviṣyāṇi ca - і будучых bhūtāni - бытаў, tu - але māṃ - мяне na kaḥ ca na - ніхто ня veda - ведае.

icchādveṣasamutthena dvandvamohena bhārata
sarvabhūtāni saṃmohaṃ sarge yānti paraṃtapa 7.27

7.27 mohena - Зманам dvandva- двойства, sam-ut-thena - узьніклым icchā- з пажады dveṣa- і агіды, bhārata - о нашчадак Бгараты (Ардж́уна), sarva- усе bhūtāni - быты saṃ-mohaṃ - ў аблуду yānti - ідуць, упадаюць sarge - у стварэньні, paraṃ-tapa - о ворагаў пекла (Ардж́уна).

yeṣāṃ tv antagataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇyakarmaṇām
te dvandvamohanirmuktā bhajante māṃ dṛḍhavratāḥ 7.28

7.28 tu - Але yeṣāṃ - у якіх janānāṃ - людзей puṇya- чыстага karmaṇām - чыну  antagataṃ - скончана pāpaṃ - гана, te - тыя nir-muktā - вызваленыя moha- із зману dvandva- двойтсва, bhajante - бажаюць māṃ - мяне, dṛḍha- поўнай, цэлай, моцнай vratāḥ - воляй.

jarāmaraṇamokṣāya mām āśritya yatanti ye
te brahma tad viduḥ kṛtsnam adhyātmaṃ karma cākhilam 7.29

7.29 mokṣāya - Да вызволі jarā- старасьці maraṇa- і сьмерці ye - якія yatanti - імкнуць, mām - да мяне ā-śritya - дапаўшы, te - тыя tad - таго brahma - брагмана viduḥ - ўведваюць kṛtsnam - цалкам, adhyātmaṃ - прасамасць karma ca - і чын a-khilam - суцэльна.

sādhibhūtādhidaivaṃ māṃ sādhiyajñaṃ ca ye viduḥ
prayāṇakālepi ca māṃ te vidur yuktacetasaḥ 7.30

7.30 ye - Якія sa-adhi-bhūta- як прабыт, адзінага з прабытам adhi-daivaṃ - і прабоства, адзінага з прабоствам, sa-adhiyajñaṃ ca - і як прааброк, адзінага з прааброкам māṃ - мяне viduḥ - ведаюць, te - тыя api - нават kāle - у час pra-yāṇa- зыходу māṃ - мяне viduḥ - ўведваюць, yukta- едныя cetasaḥ - чуваньнем.

OM TAT SAT
iti śrīmad-bhagavad-gītāsūpaniṣatsu brahma-vidyāyāṃ yoga-śāstre śrī kṛṣṇārjuna-saṃvāde jñāna-vijñāna-yogo nāma saptamo'dhyāyaḥ

ОМ ТАТ САТ
такі ў велічных Багавітавых Песьнях, сьвятых упанішадах, брагма-ведзі, йоґі-наставе, сумове сьвятога Кр̣шн̣ы і Ардж́уны сёмы ўзыход на імя "Йоґа знаньня і вызнаньня".

Пераклаў з санскрыту Міхась Баярын.