athaikādaśodhyāyaḥ
Адзінаццаты ўзыход
arjuna uvāca
madanugrahāya paramaṃ guhyam
adhyātmasaṃjñitam
yat tvayoktaṃ vacas tena
mohoyaṃ vigato mama 11.1
arjunaḥ - Ардж́уна
uvāca - прамовіў:
11.1 yat - Тое, што
anugrahāya - дзеля ласкі mad- да мяне tvayā - табой
uktaṃ - была прамоўлена paramaṃ - навышняя
guhyam - тайна, saṃ-jñitam - знаная adhyātma-
прасамасьцю, vacas - (гэтае) слова, tena - ім
vigato - выдаліўся ayaṃ - гэты mama - мой mohaḥ -
зман.
bhavāpyayau hi bhūtānāṃ
śrutau vistaraśo mayā
tvattaḥ kamalapatrākṣa
māhātmyam api cāvyayam 11.2
11.2 hi - Бо bhava- ўзбыцьцё
apyayau - і зьнікненьне bhūtānāṃ - бытаў mayā
- мной tvattaḥ - ад цябе śrutau - былі пачутыя
vistaraśaḥ - прасьцяжна, падрабязна, api ca -
а таксама avyayam - вечная māhātmyam - самавеліч,
akṣa - о той, чые вочы pattra- як пялёсткі
kamala- лотаці.
evam etad yathāttha tvam ātmānaṃ
parameśvara
draṣṭum icchāmi te rūpam
aiśvaraṃ puruṣottama 11.3
11.3 evam - Так, yathā - як
tvam - ты āttha - апавёў ātmānaṃ - сябе, parama-
навышні īśvara - уладару, icchāmi - я хачу
draṣṭum - ўбачыць
te - тваю etad - гэтую aiśvaraṃ - ўладарную
rūpam - выяву, uttama - о
навышні
puruṣa- Духу, Чалавеча.
manyase
yadi tac chakyaṃ mayā draṣṭum iti prabho
yogeśvara
tato me tvaṃ darśayātmānam avyayam 11.4
11.4 yadi
-
Калі
manyase
- ты
лічыш
tat
-
тое śakyaṃ
- магчымым
mayā
- мне
draṣṭum
-
бачыць iti
-
гэтак prabho
-
о гаспадару, tataḥ
-
тады
īśvara
- о пане
yoga-
йоґі,
яднаньня,
tvaṃ
- ты darśaya
-
пакажы me - мне ātmānam
- сябе avyayam - нязьменнага, вечнага.
śrībhagavān uvāca
paśya me pārtha rūpāṇi
śataśotha sahasraśaḥ
nānāvidhāni divyāni
nānāvarṇākṛtīni ca 11.5
śrī-
Сьвяты
bhagavān -
Багавіт
uvāca
- прамовіў:
11.5 paśya -
Бач me -
мае,
pārtha - о сыне
Пр̣тхі, rūpāṇi
- выявы,
śataśaḥ
-
сотнямі
atha
-
і
sahasraśaḥ - тысячамі, nānā-vidhāni
- мнагастайныя,
divyāni -
дзівосныя,
боскія,
nānā-varṇa-ākṛtīni
- разна-кветныя
і розна-абрысныя.
paśyādityān vasūn rudrān
aśvinau marutas tathā
bahūny adṛṣṭapūrvāṇi
paśyāścaryāṇi bhārata 11.6
11.6 paśya
- Бач
ādityān - А̄дітйаў, vasūn - Васу, rudrān - Рудраў,
aśvinau - Аш́вінаў, tathā - а
таксама
marutas - Марутаў, bahūni
- многія
(выявы),
a-dṛṣṭa- нябачаныя pūrvāṇi - раней, paśya -
бач āścaryāṇi - чароўныя,
кудныя,
bhārata - о
нашчадак
Бгараты.
ihaikasthaṃ jagat kṛtsnaṃ
paśyādya sacarācaram
mama dehe guḍākeśa yac cānyad
draṣṭum icchasi 11.7
11.7 iha
-
Тут
adya - сёньня paśya
- бач
kṛtsnaṃ - увесь
jagat -
сьвет, eka-sthaṃ
- сталым у
адным месцы,
sa-cara- з
(усім)
рушным
a-caram - і
нярушным,
mama -
у маім dehe
-
целе, īśa
- о
пане guḍākā-
сьненьня,
ca
- і
yac -
што anyad
-
іншае draṣṭum
-
бачыць icchasi
- жадаеш.
na tu māṃ śakyase draṣṭum
anenaiva svacakṣuṣā
divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ
paśya me yogam aiśvaram 11.8
11.8 tu -
Але na
śakyase -
ты ня можаш
draṣṭum -
бачыць
anena
- гэтым
eva
- во
sva-
сваім
cakṣuṣā
- зрокам,
dadāmi -
я даю te
-
табе
divyaṃ -
боскі,
дзіўны, нябёсны
cakṣuḥ -
зрок,
paśya -
бач me -
маю
aiśvaram - ўладарную yogam - йоґу, сілу,
магуту.
sañjaya uvāca
evam uktvā tato rājan
mahāyogeśvaro hariḥ
darśayām āsa pārthāya
paramaṃ rūpam aiśvaram 11.9
sañjaya -
Саньджайа
uvāca
- прамовіў:
11.9 evam -
Так
uktvā -
сказаўшы
tataḥ
- затым,
rājan - о княжа (Дгр̣тарашт̣ра),
mahā-
вялікі
īśvaraḥ
- пан yoga- йоґі, hariḥ
- Гарі, Залаты,
darśayām āsa - паказаў pārthāya - Па̄ртху paramaṃ
- навышнюю aiśvaram - ўладарную rūpam - яву,
anekavaktranayanam
anekādbhutadarśanam
anekadivyābharaṇaṃ
divyānekodyatāyudham 11.10
11.10 aneka- з
многімі vaktra- тварамі
nayanam
- і вачамі, aneka-
з многімі adbhuta- дзіўнымі darśanam
-
пазорамі, паглядамі, aneka- з
многімі divya-
дзіўнымі
ā-bharaṇaṃ
- украсамі,
aneka-
з
многімі divya-
дзіўнымі,
боскімі ud-yata-
ўзьнятымі
ā-yudham - зброямі,
divyamālyāmbaradharaṃ
divyagandhānulepanam
sarvāścaryamayaṃ devam
anantaṃ viśvatomukham 11.11
11.11 dharaṃ
- што трымаў
divya-
дзіўныя
mālya-
вянкі
ambara-
і адзежы,
divya-
зь
дзіўнымі, боскімі gandha-
дабрапахамі anu-lepanam
- і мазямі,
sarva-āścaryamayaṃ
- уседзівоснага
devam - бога, an-antaṃ - бясконцага, viśvataḥ-mukham
-
усюды-тварага.
divi sūryasahastrasya bhaved
yugapad utthitā
yadi bhāḥ sadṛśī sā syād
bhāsas tasya mahātmanaḥ 11.12
11.12 yadi -
Калі б bhaved
-
стаўся
divi -
ў
небе utthitā
- ўзыход yugapad - адразу sahastrasya
-
тысячы
sūrya-
сонцаў,
sā - тое
bhāḥ -
сьвятло
syād -
было б sadṛśī
- падобным
bhāsas - да
зьзяньня tasya
-
таго
mahā-ātmanaḥ
-
самавялікага.
tatraikasthaṃ jagat kṛtsnaṃ
pravibhaktam anekadhā
apaśyad devadevasya śarīre
pāṇḍavas tadā 11.13
11.13 Там -
tatra tadā -
тады apaśyad
- убачыў pāṇḍavaḥ
-
сын
Па̄н̣д̣у śarīre - у целе devasya - бога deva-
багоў kṛtsnaṃ
-
цэлы
jagat -
сьвет,
eka-sthaṃ
- сталым
у адным месцы, anekadhā - мнагастайна
pra-vi-bhaktam
- распадзеленым.
tataḥ sa vismayāviṣṭo
hṛṣṭaromā dhanaṃjayaḥ
praṇamya śirasā devaṃ
kṛtāñjalir abhāṣata 11.14
11.14 tataḥ -
Тады saḥ
- ён,
dhanaṃ-jayaḥ - Cкарбазваёўца,
ā-viṣṭaḥ
- прыйшоўшы
vi-smaya-
у
зьдзіўленьне, hṛṣṭa-
з паўсталымі
станьгом
romā - валасамі,
pra-ṇamya
-
пакланіўшыся śirasā
-
галавой
devaṃ -
богу,
kṛta-añjaliḥ
-
малітоўна
склаўшы
далоні, abhāṣata - сказаў:
arjuna uvāca
paśyāmi devāṃs tava deva
dehe sarvāṃs tathā bhūtaviśeṣasaṃghān
brahmāṇam īśaṃ
kamalāsanasthaṃ ṛṣīṃśca sarvān uragāṃśca divyān
11.15
arjuna -
Ардж́уна
uvāca
- прамовіў:
11.15 paśyāmi -
Я бачу
sarvān
- усіх devān
- багоў tava - у тваім
dehe - целе,
deva - о
божа,
tathā - а таксама saṃghān
-
зборы,
лікі
vi-śeṣa-
розных
bhūtá-
бытаў,
духаў,
īśaṃ -
пана brahmāṇam
-
Брагму
kamala-āsana-sthaṃ
-
стойнага
на
лотацевым
пасадзе,
ca
- і
sarvān - усіх ṛṣīn
-
рушаў,
ca
- і
divyān
-
дзіўных,
боскіх ura-gān
- зьмеяў.
anekabāhūdaravaktranetraṃ
paśyāmi tvāṃ sarvatonantarūpam
nāntaṃ na madhyaṃ na punas
tavādiṃ paśyāmi viśveśvara viśvarūpa 11.16
11.16 paśyāmi -
Я бачу
tvāṃ -
цябе,
aneka- з
многімі bāhu-
рукамі,
udara-
чэравамі,
жыватамі vaktra-
-
ротамі, тварамі, netraṃ
- вачамі, sarvataḥ
-
паўсюль ananta-rūpam
- бясконца-выяўнага,
paśyāmi
-
я ня бачу na
- ні antaṃ
-
канца,
na
-
ні
madhyaṃ -
сярэдзіны,
na
-
ані
punaḥ
-
нават
tava
- твайго ādiṃ
-
пачатку,
īśvara
- о
ўладару
viśva-
усяго,
viśva-rūpa - усевыяўны.
kirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ
ca tejorāśiṃ sarvato dīptimantam
paśyāmi tvāṃ durnirīkṣyaṃ
samantād dīptānalārkadyutim aprameyam 11.17
11.17 paśyāmi -
Я бачу
tvāṃ -
цябе
kirīṭinaṃ -
з каронай,
gadinaṃ -
з булавой,
ca -
і cakriṇaṃ
-
з кружалом, rāśiṃ - мноствам
tejaḥ-
сьвятла,
dīptimantam
- зьзяючым
sarvataḥ
- адусюль,
dur-nir-īkṣyaṃ - цяжка ўгледнага samantād - з
усіх бакоў, dyutim - падобнага зьзяньнем
dīpta- да
запаленага anala-
агню
arka-
і сонца,
a-prameyam - нязьмернага.
tvam akṣaraṃ paramaṃ
veditavyaṃ tvam asya viśvasya paraṃ nidhānam
tvam avyayaḥ śāśvatadharmagoptā
sanātanas tvaṃ puruṣo mato me 11.18
11.18 tvam -
Ты akṣaraṃ
-
незьнікомая,
paramaṃ -
навышняя,
veditavyaṃ -
цэль
веды,
веднае,
tvam -
ты asya -
гэтага
viśvasya -
ўсяго
paraṃ -
вышні
ni-dhānam
- вынік, сяліба,
tvam -
ты
a-vyayaḥ
-
нязьменны,
goptā - абаронца śāśvata- адвечнае dharma-
дгармы, tvaṃ - ты
mato -
уважаны me
- мной
sanātanaḥ - вечным puruṣaḥ
- Духам,
Чалавекам.
anādimadhyāntam anantavīryam
anantabāhuṃ śaśisūryanetram
paśyāmi tvāṃ
dīptahutāśavaktraṃ svatejasā viśvam idaṃ tapantam 11.19
11.19 paśyāmi -
Я бачу
tvāṃ -
цябе
an-ādi-
бяз
пачатку, madhya-
сярэдзіны, antam
- канца, ananta-vīryam - бясконца-мужнага,
ananta- зь
бясконцымі bāhuṃ
- рукамі,
netram
- вочы
якога śaśi-
месяц sūrya- і сонца,
vaktraṃ
- рот якога dīpta-
як
палымяны āśa-
жэрца huta-
аброкаў
(Агонь),
tapantam -
прапаляючым viśvam - усё idaṃ - гэта
sva- сваім tejasā - зьзяньнем.
dyāvāpṛthivyor idam antaraṃ
hi vyāptaṃ tvayaikena diśaśca sarvāḥ
dṛṣṭvādbhutaṃ rūpam
ugraṃ tavedaṃ lokatrayaṃ pravyathitaṃ mahātman 11.20
11.20 hi - Бо idam -
гэтая antaraṃ
- сярэдзіна
dyāvā-
паміж
небам pṛthivyoḥ
- і зямлёй vyāptaṃ - прасягнута tvayā
- табой
ekena
- адным,
і - ca
sarvāḥ
-
усе diśaḥ
-
староны сьвету,
і ўсе сьвету староны, dṛṣṭvā
-
убачыўшы
idaṃ - гэтую ugraṃ - лютую,
ярую adbhutaṃ
- зьдзіўную tava
- тваю
rūpam - выяву,
lokatrayaṃ - трысьвет pravyathitaṃ - ускалануты,
ускалыханы, устрывожаны,
mahā-ātman - о
самавялікі.
amī hi tvāṃ surasaṃghā
viśanti kecid bhītāḥ prāñjalayo gṛṇanti
svastīty uktvā
maharṣisiddhasaṃghāḥ stuvanti tvāṃ stutibhiḥ puṣkalābhiḥ
11.21
11.21 hi -
Бо amī -
гэтыя
saṃghāḥ
-
зборы,
лікі
sura-
багоў
tvāṃ -
у цябе
viśanti -
уваходзяць,
kecid -
некаторыя bhītāḥ - напужаныя
gṛṇanti
- славяць, pra-añjalayaḥ - малітоўна
склаўшы далоні, saṃghāḥ - лікі,
зборы mahā- вялікіх ṛṣi- рушаў siddha- і
зьвершнікаў, svasti
-
"Дабро" iti
-
так
uktvā - мовіўшы, tvāṃ - цябе
stuvanti
- славяць
puṣkalābhiḥ
- мнагалікімі, гучнымі stutibhiḥ - уславамі.
rudrādityā vasavo ye ca sādhyā
viśveśvinau marutaścoṣmapāśca
gandharvayakṣāsurasiddhasaṃghā
vīkṣante tvāṃ vismitāścaiva sarve 11.22
11.22 rudra-
Рудры
ādityāḥ
-
і А̄дітйі, vasavaḥ
- Васу,
ca -
і viśve -
усе, ye -
якія sādhyāḥ
- Са̄дгйі,
aśvinau
-
Аш́віны,
ca - і
marutaḥ -
Маруты, ca - і ūṣma-pāḥ - продкі, saṃghāḥ -
лікі,
зборы gandharva- ґандгарваў,
yakṣa-
йакшаў, asura-
асураў,
чортаў siddha-
зьвершнікаў
vi
īkṣante
- глядзяць
tvāṃ
-
ня цябе,
sarve
-
усе,
vi-smitāḥ
-
зьдзіўленыя ca
eva
-
таксама.
rūpaṃ mahat te
bahuvaktranetraṃ mahābāho bahubāhūrupādam
bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ
dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitās tathāham 11.23
11.23 te -
Тваю
mahat -
вялікую
rūpaṃ -
выяву
bahu-
з многімі vaktra- ротамі, тварамі netraṃ
-
і вачамі, mahā-bāho - о дужарукі,
bahu-
з
многімі bāhu-
рукамі, uru-
сьцёгнамі,
pādam
-
нагамі,
bahu-
з
многімі udaraṃ
- чэравамі, жыватамі, bahu-з многімі karālaṃ
- расшчэрамі daṃṣṭrā- зубоў,
dṛṣṭvā -
убачыўшы,
lokāḥ -
сьветы
pra-vyathitāḥ
-
скалынаюцца,
дрыжаць, трымцяць,
aham
-
я tathā
-
гэтаксама.
nabhaḥspṛśaṃ dīptam
anekavarṇaṃ vyāttānanaṃ dīptaviśālanetram
dṛṣṭvā hi tvāṃ
pravyathitāntarātmā dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo
11.24
11.24 hi -
Бо dṛṣṭvā
-
убачыўшы tvāṃ
-
цябе,
nabhaḥ-spṛśaṃ -
неба-сяжнага, dīptam
- палымянага,
aneka-varṇaṃ
-
мнагакветнага,
vyātta-
з адкрытымі
ānanaṃ
- пашчамі, dīpta-
з
палымянымі viśāla-
шырокімі netram
- вачамі,
antar-ātmā
-
нутраны
сам
(усё нутро)
якога
pravyathita-
скаланута, устрывожана,
na vindāmi - я
не знаходжу
dhṛtiṃ - трываньня
ca
- і śamaṃ
- спакою,
viṣṇo
- о
Вышні, Паўсюдны, Вішн̣у.
daṃṣṭrākarālāni ca te
mukhāni dṛṣṭvaiva kālānalasaṃnibhāni
diśo na jāne na labhe ca śarma
prasīda deveśa jagannivāsa 11.25
11.25 dṛṣṭvā
- Убачыўшы
eva
-
ж te - твае
mukhāni
- твары
karālāni - з расшэрамі daṃṣṭrā- зубоў,
saṃnibhāni
- падобныя anala-
на
агонь
kāla-
часу,
na jāne -
я ня знаю
diśaḥ
- старонаў сьвету, ca -
і na labhe
-
ня маю
śarma -
прытулку, абароны,
prasīda -
літуй,
īśa
-
о
пане
deva-
багоў,
ni-vāsa
- о
сяліба
jagat-
сьвету!
amī ca tvāṃ dhṛtarāṣṭrasya
putrāḥ sarve sahaivāvanipālasaṃghaiḥ
bhīṣmo droṇaḥ sūtaputras
tathāsau sahāsmadīyair api yodhamukhyaiḥ 11.26
11.26 ca -
І amī -
гэтыя
sarve -
усе
putrāḥ -
сыны
dhṛtarāṣṭrasya -
Дгр̣тара̄шт̣ры
saha
eva
- разам
saṃghaiḥ
-
зь лікамі avani-pāla-
абаронцаў зямлі, bhīṣmaḥ
- Бгі̄шма,
droṇaḥ
-
Дрон̣а,
tathā
- а таксама asau
- гэты
putraḥ
-
сын sūta-
возьніка
(Карн̣а),
saha
- разам
asmadīyaiḥ
-
з нашымі api - нават mukhyaiḥ
-
лепшымі yodha- ваярамі, tvāṃ
-
у цябе
(уваходзяць),
vaktrāṇi te tvaramāṇā
viśanti daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni
kecid vilagnā daśanāntareṣu
saṃdṛśyante cūrṇitair uttamāṅgaiḥ 11.27
11.27 tvaramāṇāḥ
-
сьпяшаючыся,
viśanti - уваходзяць te - у
твае vaktrāṇi
- раты,
пашчы
karālāni
- з расшчэрамі daṃṣṭrā- зубоў,
bhayānakāni -
жахлівыя, ke cid - некаторыя
saṃ
dṛśyante
-
віднеюцца
cūrṇitaiḥ
-
размалочанымі
uttama-aṅgaiḥ
галовамі, vi-lagnāḥ
-
павіслыя
daśana-antareṣu
-
паміж
зубоў.
yathā nadīnāṃ bahavombuvegāḥ
samudram evābhimukhā dravanti
tathā tavāmī naralokavīrā
viśanti vaktrāṇy abhivijvalanti 11.28
11.28 yathā -
Як bahavaḥ
- многія
ambu-vegāḥ
-
водныя
плыні
nadīnāṃ
-
рэкаў
dravanti
- бягуць abhi-mukhāḥ
-
прама
ў рот,
твар eva
-
самога samudram
- мора,
tathā - так
amī
-
гэтыя vīrāḥ
-
волаты
loka-
сьвету
nara-
людзей
viśanti - уваходзяць tava
- у
твае abhi-vi-jvalanti
-
палымяныя vaktrāṇi
- раты.
yathā pradīptaṃ jvalanaṃ
pataṅgā viśanti nāśāya samṛddhavegāḥ
tathaiva nāśāya viśanti
lokāstavāpi vaktrāṇi samṛddhavegāḥ 11.29
11.29 yathā - Як pra-dīptaṃ
- у зьзярнае
jvalanaṃ -
полымя
pataṃ-gāḥ
- матылькі
viśanti - уваходзяць
nāśāya
- на
згубу,
samṛddha-
паскараючы
vegāḥ
- хуткасьць,
tathā
eva
-
так во
api
- і lokāḥ
- людзі
viśanti
- ўваходзяць
nāśāya
- на згубу
tava
-
у
твае vaktrāṇi - раты,
samṛddha- паскараючы vegāḥ - хуткасьць.
lelihyase grasamānaḥ samantāl
lokān samagrān vadanair jvaladbhiḥ
tejobhir āpūrya jagat samagraṃ
bhāsas tavogrāḥ pratapanti viṣṇo 11.30
11.30 grasamānaḥ -
Глынаючы samantāt
-
з
усіх бакоў sam-agrān
-
усіх
lokān
-
людзей,
сьветы,
lelihyase -
ты зноў
і зноў аблізваеш jvaladbhiḥ - палымянымі
vadanaiḥ
- вуснамі, tejobhiḥ
-
зьзяньнямі
ā-pūrya
-
напоўніўшы
sam-agraṃ
-
суцэльны
jagat -
сьвет,
tava - твае ugrāḥ - ярыя,
лютыя bhāsaḥ
- сьветлы pra
tapanti -
прапаляюць,
viṣṇo -
о Вышні, Паўсюдны, Вішн̣у!
ākhyāhi me ko bhavān ugrarūpo
namostu te devavara prasīda
vijñātum icchāmi bhavantam
ādyaṃ na hi prajānāmi tava pravṛttim 11.31
11.31 ā
khyāhi -
Скажы me
-
мне, kaḥ
- хто
(ты),
bhavān -
пан,
ugra-
страшны rūpaḥ
- выявай,
namaḥ - паклон astu - хай
будзе te
- табе,
vara - о
лепшы
deva- з багоў, pra
sīda - літуй,
icchāmi -
я жадаю
vi-jñātum
-
вызнаць
ādyaṃ -
выточнага, пачатковага bhavantam - пана, hi -
бо na - не pra jānāmi - празнаю, разумею tava -
твайго pravṛttim - пачатку.
śrībhagavān uvāca
kālosmi lokakṣayakṛt
pravṛddho lokān samāhartum iha pravṛttaḥ
ṛtepi tvāṃ na bhaviṣyanti
sarve yevasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ 11.32
śrī-
Сьвяты
bhagavān -
Багавіт
uvāca
- прамовіў:
11.32 asmi
- Я
есьмі kālaḥ
-
час kṛt
-
што чыніць kṣaya- згубу loka- сьветаў, людзей,
pra-vṛddhaḥ
- насьпелы, узрослы pravṛttaḥ
- я
пачаў iha - тут samāhartum
- зьбіраць, сканчаць, пажынаць lokān - людзей, сьветы;
api
-
і
ṛte - акрамя tvāṃ
- цябе na - ня bhaviṣyanti - будуць больш sarve -
усе
yodhāḥ - ваяры,
ye
- якія ava-sthitāḥ
- стаяць
у радох prati-anīkeṣu
-
у
супраіўных войсках.
tasmāt tvam uttiṣṭha yaśo
labhasva jitvā śatrūn bhuṅkṣva rājyaṃ samṛddham
mayaivaite nihatāḥ pūrvam eva
nimittamātraṃ bhava savyasācin 11.33
11.33 tasmāt -
Таму
tvam -
ты ut
tiṣṭha -
паўстань,
labhasva - здабудзь
yaśaḥ
- славу,
jitvā - перамогшы
śatrūn - ворагаў,
bhuṅkṣva -
цешся
samṛddham -
багатым rājyaṃ
- княствам,
mayā
- мной
eva
-
менавіта ete
-
яны ni-hatāḥ
-
былі забітыя eva - ужо pūrvam
- раней,
nimitta-mātraṃ - толькі
сродкам bhava
- будзь,
savyasācin
- о леварукі
(Ардж́уна).
droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca
jayadrathaṃ ca karṇaṃ tathānyān api yodhavīrān
mayā hatāṃs tvaṃ jahi mā
vyathiṣṭhā yudhyasva jetāsi raṇe sapatnān 11.34
11.34 ca -
і droṇaṃ - Дрону,
ca -
і bhīṣmaṃ - Бгі̄шму,
ca -
і
jayad-rathaṃ
-
Дж́айадратху,
tathā
- а таксама karṇaṃ -
Карн̣у api -
і anyān
-
іншых
yodha-vīrān - ваяроў-волатаў,
hatān
- забітых mayā -
мной,
jahi - разі, mā - не vyathiṣṭhā - вагайся,
yudhyasva - змагайся, jetāsi - пераможаш sapatnān
- ворагаў raṇe - у бітве.
sañjaya uvāca
etac chrutvā vacanaṃ keśavasya
kṛtāñjalir vepamānaḥ kirīṭī
namaskṛtvā bhūya evāha
kṛṣṇaṃ sagadgadaṃ bhītabhītaḥ praṇamya 11.35
sañjayaḥ
- Саньдж́айа uvāca - прамовіў:
11.35 śrutvā
-
Пачуўшы
etac - гэтае
vacanaṃ -
слова
keśavasya -
забойцы Кеш́іна,
kṛta-añjaliḥ
-
малітоўна
склаўшы
далоні, vepamānaḥ -
дрыжучы, kirīṭī - Каранавіт (Ардж́уна),
namaḥ-kṛtvā
-
зрабіўшы паклон eva
- нават
bhūyaḥ -
больш,
зноў āha - сказаў kṛṣṇaṃ - Кр̣шну, pra-ṇamya
- пакланіўшыся, sagadgadaṃ - з запінам,
bhīta-bhītaḥ - вельмі спужаны:
arjuna uvāca
sthāne hṛṣīkeśa tava
prakīrtyā jagat prahṛṣyaty anurajyate ca
rakṣāṃsi bhītāni diśo
dravanti sarve namasyanti ca siddhasaṃghāḥ 11.36
arjunaḥ
-
Ардж́уна
uvāca
- прамовіў:
11.36 sthāne - Дастойна,
īśa - пане hṛṣīkā- чуваньня, пачуцьцяў,
tava - тваёй pra-kīrtyā - славай jagat - сьвет pra
hṛṣyati - радуецца ca - і anu rajyate - суперажывае,
rakṣāṃsi - ракшасы,
бесы
bhītāni
- паляканыя, dravanti - разьбягаюцца diśaḥ
- у
(розныя)
бакі,
ca -
і sarve -
усе saṃghāḥ - лікі siddha- зьвершнікаў
namasyanti -
чыняць паклоны.
kasmāc ca te na nameran mahātman
garīyase brahmaṇopy ādikartre
ananta deveśa jagannivāsa tvam
akṣaraṃ sadasattatparaṃ yat 11.37
11.37 ca -
І kasmāt
- як na nameran -
ім не
пакланяцца te - табе, mahātman
-
о самавялікі, garīyase -
вялікшаму
api
- нават brahmaṇaḥ
за
Брагму, ādi-kartre
- першатворцу,
an-anta
-
о бясконцы,
īśa
-
пане
deva-
багоў,
ni-vāsa - сяліба jagat- сьвету, tvam -
ты
a-kṣaraṃ
-
нязьнікнае
tat - тое,
yat -
якое paraṃ
-
вышэйшае sad- за існае a-sat і няіснае.
tvam ādidevaḥ puruṣaḥ
purāṇas tvam asya viśvasya paraṃ nidhānam
vettāsi vedyaṃ ca paraṃ ca
dhāma tvayā tataṃ viśvam anantarūpa 11.38
11.38 tvam -
Ты
ādi-devaḥ
-
першабог,
бог-пачатак,
purāṇaḥ
-
адвечны
puruṣaḥ -
Дух, Чалавек,
tvam - ты asya - гэтага viśvasya - ўсяго paraṃ -
вышні ni-dhānam - вынік, зьмесьціва,
asi
-
ты
ёсьць vettā - веднік, ca
- і
vedyaṃ - веднае,
ca -
і paraṃ -
вышні
dhāma -
дом,
tvayā -
табой
tataṃ -
прасьцягнута
viśvam -
усё,
ananta-rūpa
-
бясконца-выяўны.
vāyur yamognir varuṇaḥ
śaśāṅkaḥ prajāpatis tvaṃ prapitāmahaśca
namo namas testu sahastrakṛtvaḥ
punaśca bhūyopi namo namas te 11.39
11.39 tvaṃ -
Ты vāyuḥ
- Вайу,
yamaḥ - Йама,
agniḥ
- Агонь,
varuṇaḥ - Варун̣а,
śaśāṅkaḥ -
Месяц,
prajā-patiḥ
-
пан
стварэньняў,
Продак
ca
- і pra-pitāmahaḥ
- прадзед;
namaḥ
namaḥ - паклон
зноў, і зноў astu
- хай будзе te
- табе sahastra-kṛtvaḥ
-
тысячакротна,
ca
- і punaḥ
- зноў
api - і bhūyaḥ - болей, namaḥ namaḥ - паклон і
паклон te - табе.
namaḥ purastād atha pṛṣṭhatas
te namostu te sarvata eva sarva
anantavīryāmitavikramas tvaṃ
sarvaṃ samāpnoṣi tatosi sarvaḥ 11.40
11.40 namaḥ - Паклон te -
табе purastād
- ствару,
cьпераду
atha -
а таксама
pṛṣṭhataḥ
- са
сьпіны, ззаду,
astu - хай
будзе namaḥ
- паклон
te - табе
sarvataḥ
-
адусюль,
eva -
бо sarva - ты
- ўсё, ananta-vīrya - о
бясконца-мужны,
tvaṃ -
ты amita-vikramaḥ
-
нязьмерна-вычынны,
sam
āpnoṣi -
ты прасягаеш sarvaṃ
-
усё,
tataḥ
- таму
asi - ты ёсьць
sarvaḥ
-
ўсё.
sakheti matvā prasabhaṃ yad
uktaṃ he kṛṣṇa he yādava he sakheti
ajānatā mahimānaṃ tavedaṃ
mayā pramādāt praṇayena vāpi 11.41
11.41 yad - Што
uktaṃ -
было сказана mayā - мной pra-sabhaṃ - груба
sakhā
- "сябра"
iti
- так
matvā
-
думаўшы, he kṛṣṇa - "Гэй
Кр̣шн̣а, he
yādava - Гэй
нашчадак
Йаду, he sakhā
- Гэй
сябру" - iti
- гэтак, a-jānatā - ня знаючы
idaṃ
-
гэтай
tava
- тваёй
mahimānaṃ
- велічы,
pra-mādāt
-
ад няўвагі vā api
- або
нават pra-ṇayena
-
ад любові,
yac cāvahāsārtham asatkṛtosi
vihāraśayyāsanabhojaneṣu
ekothavāpy acyuta tatsamakṣaṃ
tat kṣāmaye tvām aham aprameyam 11.42
11.42 ca - і yat - што
avahāsa-artham - дзеля сьмеху asat-kṛtaḥ asi - ты
быў неўшанаваны vihāra- пры гуляньні,
śayyā- ляжаньні, āsana- сядзеньні, bhojaneṣu -
ядзе, ekaḥ - адзін,
на адзіноце atha
vā api - або
таксама
tat-samakṣaṃ
-
у прысутнасьці іншых, a-cyuta
-
о Непарушны, tat - тое
aham - я kṣāmaye
- прашу
дараваць tvām - цябе, aprameyam - нязьмернага.
pitāsi lokasya carācarasya tvam
asya pūjyaśca gurur garīyān
na tvatsamosty abhyadhikaḥ
kutonyo lokatrayepy apratimaprabhāva 11.43
11.43 asi - Ты
ёсьць pitā - бацька lokasya
-
сьвету cara-acarasya
-
рушнага
і нярушнага, ca -
і
tvam - ты
asya
- яго
pūjyaḥ
-
шаноўны garīyān - вялебны guruḥ
-
настаўнік,
na asti
- няма tvat-
табе samaḥ
- роўнага, kutaḥ - адкуль
жа anyaḥ
-
іншы abhyadhikaḥ
-
велічэйшы api
-
нават loka-traye
-
у трох сьветах, a-pratima- о непараўнальны
pra-bhāva
-
магутою.
tasmāt praṇamya praṇidhāya
kāyaṃ prasādaye tvām aham īśam īḍyam
piteva putrasya sakheva sakhyuḥ
priyaḥ priyāyārhasi deva soḍhum 11.44
11.44 tasmāt -
Таму
pra-ṇamya
-
пакланіўшыся,
pra-ṇi-dhāya
-
прасьцёршы kāyaṃ - цела,
aham
- я pra
sādaye - малю
літаваць
tvām -
цябе,
īḍyam
- слаўнага īśam
-
ўладара,
iva
- як pitā
- бацька
putrasya - сыну,
iva - як sakhā - сябра
sakhyuḥ - сябру, priyaḥ - любы
priyāya -
любаму arhasi
-
ты маеш soḍhum - прабачыць,
deva
- о божа.
adṛṣṭapūrvaṃ hṛṣitosmi
dṛṣṭvā bhayena ca pravyathitaṃ mano me
tad eva me darśaya deva rūpaṃ
prasīda deveśa jagannivāsa 11.45
11.45 asmi
- Я есьмі
hṛṣitaḥ
-
рады, dṛṣṭvā
-
убачыўшы a-dṛṣṭa- - нябачнае
pūrvaṃ
- раней,
ca -
ды bhayena - страхам
pra-vyathitaṃ
-
скалынуты, ускалыханы, устрывожаны me -
мой manaḥ
-
мысел,
darśaya -
пакажы me
- мне,
deva -
о божа, tad - тую eva ж самую (ранейшую) rūpaṃ
-
выяву,
pra
sīda -
літуй,
īśa
-
пане
deva-
багоў,
ni-vāsa - сяліба jagat- сьвету.
kirīṭinaṃ gadinaṃ
cakrahastaṃ icchāmi tvāṃ draṣṭum ahaṃ tathaiva
tenaiva rūpeṇa caturbhujena
sahasrabāho bhava viśvamūrte 11.46
11.46 kirīṭinaṃ - З
каронай,
gadinaṃ - з
булавой,
cakra-
з кружалом hastaṃ - у руцэ, ahaṃ -
я
icchāmi - жадаю
draṣṭum
- бачыць
tvāṃ
- цябе
tathā
eva
- таксама,
tena - той
eva - жа самай rūpeṇa - выявай catur-bhujena -
чатырохрукай,
sahasra-bāho
-
о
тысячарукі, bhava -
станься,
viśva-mūrte
-
усевыяўны,
усе-абразны.
śrībhagavān uvāca
mayā prasannena tavārjunedaṃ
rūpaṃ paraṃ darśitam ātmayogāt
tejomayaṃ viśvam anantam ādyaṃ
yan me tvadanyena na dṛṣṭapūrvam 11.47
śrī-
Сьвяты
bhagavān -
Багавіт
uvāca
- прамовіў:
11.47 mayā -
Мной
prasannena -
ласкавым tava
- табе,
arjuna
-
о Ардж́уна, darśitam - была
паказаная yogāt
- сілай, йоґай ātma- сябе, сама-сілай idaṃ
-
гэтая
me -
мая paraṃ
-
вышняя
rūpaṃ -
ява,
viśvam -
уся, цалкам tejomayaṃ
-
сьветавітая, зьзярная,
an-antam
-
бясконцая,
ādyaṃ -
пачатковая,
yat
- якая
anyena
-
іншым tvad- ад цябе na
dṛṣṭa-
не была бачаная pūrvam
-
раней.
na
vedayajñādhyayanair na dānaiḥ na ca kriyābhir na tapobhir
ugraiḥ
evaṃrūpaḥ
śakya ahaṃ nṛloke draṣṭuṃ tvadanyena kurupravīra 11.48
11.48 na
- Ні
veda-
ведамі,
yajña-
аброкамі,
adhyayanaiḥ
- навучэньнем,
na
-
ні
dānaiḥ
- дарамі,
ca
-
і na - ні
kriyābhiḥ
- ўчынкамі,
na
- ні
ugraiḥ
- любымі
tapobhiḥ
- жарбамі,
evaṃ-rūpaḥ
- гэтак-выяўны,
у такой выяве
ahaṃ
-
я
śakyaḥ
-
не
магу draṣṭuṃ
- быць
бачны
nṛ- ў сьвеце loke - людзей anyena - іншым
tvad-
ад
цябе,
pravīra
-
о выбітны волат kuru- нашчадак Куру.
mā te vyathā mā ca
vimūḍhabhāvo dṛṣṭvā rūpaṃ ghoram īdṛṅ mamedam
vyapetabhīḥ prītamanāḥ
punas tvaṃ tad eva me rūpam idaṃ prapaśya 11.49
11.49 mā -
Хай ня (будзе) te - у цябе vyathā - трывогі,
ваганьня, страху,
ca -
і mā -
хай ня (будзе) bhāvaḥ
-
быцьця, стану
vi-mūḍha- замяшанага, зманутага,
dṛṣṭvā -
убачыўшы
idam
-
гэтую
mama
- маю
īdṛṅ -
такую
ghoram
-
жахлівую
rūpaṃ -
выяву,
vyapeta-
пазбыты bhīḥ
-
страху,
prīta-
радасны, шчасьлівы manāḥ - мыслам,
tvaṃ -
ты punaḥ
- зноў
prapaśya -
бач me -
маю tad -
тую eva -
ж (ранейшую) idaṃ - гэтую
rūpam -
яву.
sañjaya uvāca
ity arjunaṃ vāsudevas
tathoktvā svakaṃ rūpaṃ darśayām āsa bhūyaḥ
āśvāsayām āsa ca bhītam
enaṃ bhūtvā punaḥ saumyavapur mahātmā 11.50
sañjayaḥ
-
Саньдж́айа
uvāca - прамовіў:
11.50 iti
- Так arjunaṃ - Ардж́уну mahātmā -
самавялікі
vāsudevaḥ - Ва̄судэва tathā - так uktvā - мовіўшы
bhūyaḥ - зноў
svakaṃ - сваю rūpaṃ - выяву darśayām āsa -
паказаў, ca
- і
āśvāsayām
āsa - супакоіў
enaṃ - гэнага, яго
bhītam - спуджанага, bhūtvā -
стаўшы
punaḥ -
зноў
saumya-vapuḥ
-
месяцова-цялёсым.
arjuna
uvāca
dṛṣṭvedaṃ
mānuṣaṃ rūpaṃ tava saumyaṃ janārdana
idānīm
asmi saṃvṛttaḥ sacetāḥ prakṛtiṃ gataḥ 11.51
arjunaḥ
- Ардж́уна
uvāca
- прамовіў:
11.51 dṛṣṭvā
- Убачыўшы
idaṃ
- гэтую
tava
- тваю
saumyaṃ
- месяцовую,
спакойную,
ласкавую
mānuṣaṃ
- чалавечую
rūpaṃ
- выяву,
janārdana
- о
Ўзрушальнік
людзей
(Кр̣шн̣а),
idānīm
-
цяпер
asmi
-
я
есьмі saṃvṛttaḥ
-
зьвернуты,
вярнуўся ў сябе,
sa-cetāḥ
-
з чуваньнем,
gataḥ
- прыйшо,
prakṛtiṃ
- у
пратвору, свой першасны стан.
śrībhagavān uvāca
sudurdarśam idaṃ rūpaṃ
dṛṣṭvān asi yan mama
devā apy asya rūpasya nityaṃ
darśanakāṅkṣiṇaḥ 11.52
śrī-
Сьвяты
bhagavān -
Багавіт
uvāca
- прамовіў:
11.52 idaṃ -
Гэтую
mama
- маю su-dur-darśam
-
найцяжка-ўгледную rūpaṃ
-
выяву,
yat
- якую
dṛṣṭvān asi -
ты ўбачыў (ёсьць убачыўшы), api
- нават
devā - багі nityaṃ - заўсёды
(ёсьць)
kāṅkṣiṇaḥ
-
прагнікі
darśana-
бачаньня asya - гэтай rūpasya - выявы.
nāhaṃ vedair na tapasā na
dānena na cejyayā
śakya evaṃvidho draṣṭuṃ
dṛṣṭavān asi māṃ yathā 11.53
11.53 ahaṃ
- Я
na
- ні
vedaiḥ -
ведамі,
na -
ні tapasā
-
жарбай,
na -
ні dānena
-
дарэньнем,
ca
- і
na -
ні ījyayā
-
абраканьнем
śakyaḥ
-
не магу
draṣṭuṃ - быць убачаны evaṃ-vidhaḥ - гэтакі,
у
такім выглядзе,
yathā -
як māṃ
-
мяне dṛṣṭavān
asi -
ты ўбачыў
(ёсьць убачыўшы).
bhaktyā tv ananyayā śakya aham
evaṃvidhorjuna
jñātuṃ draṣṭuṃ ca
tattvena praveṣṭuṃ ca paraṃtapa 11.54
11.54 tu
- Але
ananyayā -
недаіншым
bhaktyā
- бажаньнем,
arjuna
- о Ардж́уна,
aham - я
evaṃ-vidhaḥ - гэтакі,
у такім выглядзе śakyaḥ
-
магу
jñātuṃ -
быць знаны, ca
- і
draṣṭuṃ
-
быць
убачаны
tattvena - паводле тоества,
ca -
і praveṣṭuṃ - быць увойдзены, дасягнуты,
paraṃ-tapa
-
о ворагаў пекла (Ардж́уна).
matkarmakṛn matparamo
madbhaktaḥ saṅgavarjitaḥ
nirvairaḥ sarvabhūteṣu yaḥ
sa mām eti pāṇḍava 11.55
11.55 yaḥ -
Які mad- мой
bhaktaḥ
-
божнік,
kṛt
-
які чыніць karma- чын
mat- дзеля мяне,
mat-
для
якога я paramaḥ
-
вышняя цэль, varjitaḥ - пазбыты
saṅga-
зьвязкаў,
nir-vairaḥ
- пазбыты варожасьці sarva- да
ўсіх bhūteṣu
- бытаў,
sa -
той mām
-
да мяне
eti -
прыходзіць,
pāṇḍava -
о сыне
Па̄н̣д̣у.
OM tat sad
iti
śrīmad-bhagavad-gītāsūpaniṣatsu brahma-vidyāyāṃ
yoga-śāstre śrīkṛṣṇārjuna-saṃvāde viśvarūpadarśanayogo
nāmaikādaśo'dhyāyaḥ
ОМ ТАТ САТ
такі ў сьвятарных
Багавітавых Песьнях, сьвятых упанішадах,
брагма-ведзі, йоґа-наставе, сумове
сьвятога Кр̣шн̣ы і Ардж́уны адзінаццаты
ўзыход на імя "Йоґа бачаньня ўсевыявы".
Пераклаў з санскрыту Міхась Баярын.
