Dec 31, 2010

Багавітава Песьня, першы ўзыход

Першы ўзыход

Дгр̣тараштра прамовіў:
Прыйшоўшы на поле Права, на поле Куру для бітвы
мае і нашчадкі Па̄н̣д̣у, што ўчынілі, Саньджайа? |1|

Саньджайа прамовіў:
Дурйодгана, ўбачыўшы войска Пандаваў пашыхтаваным,
перад настаўнікам стаўшы, князь тады слова прамовіў: |2|
"Глядзі на гэта Пандаваў, настаўнік,  вялікае войска,
сабранае сынам Друпады, вучнем тваім кемавітым. |3|
Тут волаты-лучнікі, роўныя Бгі̄му і Арджуну ў бітве,
Віра̄т̣а і Йуйудга̄на, і вялікакалёсы Друпада. |4|
Ка̄ш́і̄ гаспадар адважны, Дгр̣шт̣акету ды Чекіта̄на
Пуруджіт і Кунтібгоджа, сын Ш́ібі, як бык магутны, |5|
тут Йудга̄манйу выбітны, і Уттамаўдж́ас мужны,
сыны Драўпаді̄ і Субгадры, вялікакалёсыя воі. |6|
З нашых якія выбітны, найлепшы з роджаных двойчы,
правадыры майго войска, скажу табе для параўнаньня. |7|
Васпан, і Бгі̄шма і Карн̣а, ды Кр̣па, ў баёх пераможца,
Аш́ваттха̄ман і Вікарн̣а, таксама сын Сомадатты, |8|
ды іншых волатаў многа, свае пакінуўшы жыцьці,
змагарныя рознаю зброяй, усе дасьведчаны ў бітвах. |9|
Бязьмежная нашая сіла пад абаронаю Бгі̄шмы,
але не бязьмежна іх сіла пад абаронаю Бгі̄мы. |10|
Таму на ўсіх дзелях бою, стаўшы водле атрадаў,
вы ўсе менавіта Бгі̄шму, панове, абараняйце". |11|
Каб дух ягоны ўзбадзёрыць, магутны продак, дзед Куру,
узьняўшы высока чарупу, выгукнуў рыкам лявіным. |12|
Тады чарупы й літаўры, розныя бубны і трубы
усе загучалі адразу, і гук гэты стаўся тлумам. |13|
Тады на вялікім возе, запрэжаным белымі коньмі,
Сын Па̄н̣д̣у і Мадгу нашчадак  падзьмулі ў сьвятыя чарупы. |14|
Пан чуцьцяў - у Паньч́адж́анйу, ў Дэвадатту - Скарбазваёўца,
Вр̣кодара, страшны чынам - ў чарупу вялікую, Паўндру. |15|
Сын Кунті̄, ўладар Йудгішт̣хіра падзьмуў у Анантавідж́айу,
Накула і Сагадэва - ў Суґгошу і Ман̣іпушпаку. |16|
Ка̄ш́і̄ гаспадар, найлучнік, вялікакалёсы Ш́ікхандін,
Віра̄т̣а і Дгр̣̣шт̣адйӯмна, і Са̄тйакі непераможны, |17|
сыны Драўпаді̄ і Друпада, сын дужарукі Субгадры,
усе падзьмулі ў чарупы, пане зямлі, адначасна. |18|
Той гром змушаў разрывацца сэрцы сыноў Дгр̣тара̄шт̣ры,
усю зямлю і нябёсы сваім напаўняючы рэхам. |19|
І глянуўшы на супрацьсталых сыноў Дгр̣тара̄шт̣ры, сын Па̄н̣д̣у,
узьняўшы свой лук перад боем, воін з малпай на сьцягу |20|
Пану чуваньня такое прамовіў, зямлі абаронча:
"Між гэтых абодвух войскаў пастаў мой воз, Непарушны, |21|
каб я агледзеў усіх тут для бітвы пашыхтаваных,
з кім мне належыць змагацца ў гэтым ратным пачыне, |22|
каб бачыў я ўсіх, што сюды зыйшліся, прыгныя бітвы,
прыхільныя да Дгр̣тара̄шт̣ры зламыснага сына ў змаганьні. |23|
Паслухаўшы Пана сьненьня, Пан чуцьцяў, нашчадак Бгараты,
між гэтых войскаў абодвух, паставіўшы воз той найлепшы, |24|
прад таварам Бгі̄шмы і Дрон̣ы, і ўсіх зямлі абаронцаў,
так мовіў: "Па̄ртха, глядзі, на ўсіх сабраных тут Куру". |25|
Там бачыў тады сын Пр̣тхі бацькоў, і дзядоў таксама,
братоў, настаўнікаў, сьвёкраў, вуёў, сыноў і ўнукаў, |26|
сяброў, таварышаў, блізкіх, што сталі ў абодва войскі.
Агледзеўшы іх, сын Кунті̄, ўсіх родных, гатовых да бітвы, |27|
спагадай вялікай праніклы, у роспачы гэтак прамовіў:
"Як бачу я род свой, Кр̣шн̣а, тут сталы, жадаючы бітвы, |28|
мае канцавіны млеюць, і твар мой перасыхае,
станьгом стаюць валасы, дрыжаць пачынае ўсё цела, |29|
з рукі выпадае Га̄н̣д̣і̄ва, агнём апаляецца скура,
трывала стаяць ня здольны, мой мысел нібы блукае. |30|
Ліхія верныя кметы я бачу, Кеш́і-забойца.
Ад згубы  радзіны ў змаганьні сваёй дабра я ня бачу. |31|
Ня прагну я перамогі, ні княства, ні асалодаў,
нашто нам, Кароваў здабыўца, жыцьцё, уцехі і княства, |32|
як тыя, дзеля якіх нам шчасьце, ўцехі і княства,
стаяць, гатовыя біцца, пакінуўшы скарбы і жыцьці. |33|
Настаўнікі, ба́цькі і дзеці, а зь імі дзяды гэтаксама,
вуі, унукі і сьвёкры, і іншыя родныя людзі, |34|
ня прагну забойства іх нават забіты я, Мадгу-забойца,
для ўлады нават трох сьветаў, а дзеля зямлі й пагатове. |35|
Якая нам радасьць, Узрушца, ад згубы сыноў Дгр̣тара̄шт̣ры?
Заплямімся ганай, забіўшы, іх нат напіначых лукі. |36|
Таму зьнішчаць мы ня маем родных, сыноў Дгр̣тара̄шт̣ры.
Забіўшы род свой, Мадгава, як шчасныя быці мы зможам? |37|
Чуцьця пазбытыя з прагі, калі яны нават ня бачаць
гану роду зьнішчэньня, у здраду сябраў падзеньня, |38|
як мы, якія празораць гану роду зьнішчэньня,
ня ведаць можам, як ліха ўнікнуць, Люду ўзрушальнік? |39|
Як род забіваецца, гінуць і роду вечныя Правы,
як гіне Права, Няправа суцэльна род апануе. |40|
Няправа калі пераможа, Кр̣шн̣а, псуюцца жанчыны,
Калі сапсуты жанчыны, ўзьнікае зьмяшэньне станаў. |41|
У пекла вядзе зьмяшэньне і род, і забойцаў роду,
бо долу падаюць продкі, пазбытыя шчадкаў аброкаў. |42|
Грахамі забойцаў роду, што чыняць зьмяшэньне станаў,
зьнішчаюцца Правы племя і роду адвечныя Правы . |43|
Люду ўзрушальнік, людзям, што зьнішчылі Правы роду,
няўнікна сяліба ў пекле - слуш тую мы чуем ад продкаў. |44|
О гора, вялікае ліха зьдзейсьніць мы разьвязалі,
гатовыя род свой нішчыць ад прагі валоданьня княствам. |45|
Як без праціву і зброі мяне збройнарукія ў бітве
заб'юць сыны Дгр̣тара̄шт̣ры, гэта мне будзе прыемней. |46|
Так Ардж́уна, мовіўшы ў бітве, на воза спод апусьціўся,
адкінуўшы лук свой і стрэлы, з сэрцам узрушаным жалем. |47|

ОМ ТАТ САТ
такі ў сьвятарных Багавітавых Песьнях, сьвятых упанішадах, брагма-ведзе, йоґа-наставе, у сумове сьвятога Кр̣шн̣ы і Ардж́уны першы ўзыход на імя "Йоґа роспачы Ардж́уны".

Пераклаў з санскрыту Міхаіл Баярын.